Chi tiết Blog

Mong chờ những phản ứng gì trên da khi sử dụng Tretinoin ?

Tretinoin (Retinoic Acid) là hoạt chất được sử dụng để điều trị hầu hết các vấn đề về da như mụn, nám, nếp nhăn và ngăn ngừa lão hóa. Cũng như bất kỳ chất nào khác, Tretinoin cũng có khả năng gây kích ứng. Tuy nhiên, Tretinoin đặc biệt ở chỗ có hoạt tính mạnh nên hay kèm theo các tác dụng ngoài ý muốn - điều này làm cản trở ý chí người sử dụng trong suốt quá trình điều trị. Hiểu về tác dụng của Tretinoin trong sản phẩm bôi ngoài sẽ giúp bạn vững tin hơn trên con đường làm đẹp.

1. Hoạt chất Tretinoin trong sản phẩm bôi ngoài da 

Chúng ta đã biết về khả năng đa nhiệm của Retinoids từ trị mụn đến chống lão hóa. Trên thực tế, các dẫn xuất của vitamin A (Retinoids) đã được sử dụng rộng rãi với cả thuốc bôi ngoài da và thuốc uống trong chỉ định điều trị bệnh da liễu. Với các sản phẩm dùng ngoài da, chúng ta thường bắt gặp các nồng độ Tretinoin dùng trong từng loại như sau:

  • Dạng kem (0.025%, 0.05%, 0.1%)
  • Dạng gel (0.01%, 0.25%)
  • Dạng thuốc nước (solution) (0.05%)
  • Dạng sử dụng công nghệ microspheres (0.04%, 0.1%)
  • Dạng chất làm mềm (emollient) (Renova 0.05%)

Dựa theo cấu trúc phân tử, giới khoa học chia Retinoids ra làm 4 thế hệ như hình minh họa. Trong bài viết này, chúng ta sẽ chủ yếu bàn về Tretinoin (Retinoic Acid) là hợp chất vitamin A tự nhiên và thuộc thế hệ đầu tiên của quá trình ứng dụng Retinoids trong điều trị da liễu.


Nguồn: Siddharth Mukherjee (2006), “Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety”, Clinical Interventions in Aging, 1(4): 327–348.

Với nhóm các sản phẩm bôi ngoài da, khác với Retinyl Palmitate, Retinol hay Retinaldehyde, bản thân Tretinoin đã ở sẵn dạng hoạt động sẵn “active form” là Retinoic Acid. Do đó, Tretinoin không cần chuyển hóa mà có tác dụng ngay trên da, vì thế tác động của Tretinoin mạnh hơn Retinol khoảng 20 lần. Thêm vào đó, vì tác dụng trực tiếp và dược tính mạnh, cần kê đơn từ bác sĩ nên Tretinoin có vai trò như một sản phẩm “biệt dược”, bạn cần sự tư vấn chuyên môn cũng như nắm vững kiến thức sử dụng Tretinoin để có thể sử dụng đúng cách.

Tới đây, có lẽ bạn khá bối rối khi Tretinoin bôi ngoài da hiện hữu trong nhiều dạng sản phẩm với nhiều nồng độ khác nhau. Tuy nhiên, nồng độ không phải là tất cả, hiệu quả của sản phẩm trên da còn phụ thuộc vào cách điều chế công thức hay nền được dùng để pha chế. Các chuyên gia da liễu tại đại học Wisconsin-Madison đưa ra một số đặc điểm thường thấy trong các sản phẩm chứa Tretinoin dùng ngoài da - để khách hàng có thể cân nhắc dạng sản phẩm phù hợp với bản thân:

  • Dạng gel thường tác dụng mạnh hơn dạng kem vì gel giúp sản phẩm thấm tốt hơn. Trong khi thành phần gốc dầu thường xuất hiện trong dạng kem đóng vai trò như “bước đệm” để giảm kích ứng
  • Dạng gel nền cồn sẽ tác dụng mạnh hơn gel nền nước 
  • Loại sử dụng nền pha chế dạng kem thường phù hợp với da lão hóa hơn.
  • Sản phẩm kết hợp công nghệ hệ thống phân phối qua da (Microspheres) thì hiệu quả sản phẩm sẽ càng mạnh hơn.

2. Các tác dụng ngoài ý muốn của Tretinoin bạn cần phải biết

Đừng quá hoang mang trước những phản ứng phụ của Tretinoin

Điều quan trọng nhất khi sử dụng Tretinoin trong quá trình điều trị là việc giúp bệnh nhân hiểu được các tác dụng ngoài ý muốn có thể xảy ra - và điều này không ảnh hưởng gì đến tác động chính của Retinoic Acid trên da. Lý giải điều này, vì Retinoic Acid có khả năng tương tác ở cấp độ tế bào, từ đó điều chỉnh được những biểu hiện của gen. Để làm được điều này, Retinoic Acid phải đi vào nhân tế bào và tương tác với các thụ thể Retinoic Acid (một hoạt chất tương tác được với tế bào bằng cách đưa ra tín hiệu hóa học - để thực hiện được tín hiệu này, chúng phải liên kết được với thụ thể của tế bào đó. Một tế bào cơ bản trên bề mặt có khoảng 10.000 - 20.000 thụ thể). Đôi khi, trong suốt quá trình này, Retinoic Acid tương tác nhầm với thụ thể khác và vô tình kích hoạt một phản ứng viêm, từ đó dẫn đến một số kích ứng trong giai đoạn đầu sử dụng. 

Những tác dụng ngoài ý muốn khi dùng Tretinoin nói riêng và Retinoids nói chung được gọi là “phản ứng Retinoids” - bao gồm các biểu hiện tại chỗ trên vị trí tiếp xúc với hoạt chất. Các tài liệu y khoa về da liễu cho biết, những biểu hiện phụ phổ biến nhất khi sử dụng Tretinoin là các triệu chứng kích ứng da cục bộ bao gồm bong tróc, rát da, khô da, ửng đỏ hoặc đẩy mụn. Những phản ứng đã đoán trước được thế này nằm trong tầm kiểm soátmang tính tạm thời. Thế nên, khi gặp các biểu hiện này, bạn đừng quá hoang mang - những biểu hiện này có xu hướng đạt đỉnh của cường độ biểu hiện trong 1 tháng đầu tiên và sau đó sẽ từ từ giảm dần. Đồng thời, những biểu hiện như trên cũng sẽ giảm thiểu khi bạn giảm tạm thời tần suất sử dụng, liều lượng sử dụng và tích cực sử dụng các sản phẩm dưỡng ẩm và phục hồi làn da (Fitzpatrick’s Dermatology Volume 1 - Ninth Edition, Part 28: Topical and Systemic Treatments, Chapter 185: Retinoids).

Các tác dụng ngoài ý muốn khi sử dụng Tretinoin có thể được xem xét dựa trên hai cấp độ như sau.

 Lưu ý: Thang đo này chỉ mang tính tương đối và có tính chất tham khảo.  

Cấp 1: Biểu hiện phổ biến (ít nghiêm trọng)

  • Ngứa, hơi rát da
  • Da khô, bong tróc da
  • Da đỏ nhẹ
  • Cảm giác nóng da, da châm chích
  • Đẩy mụn
  • Da sạm đi
  • Nhạy cảm với ánh nắng (photosensitivity)

Cấp 2: Biểu hiện nghiêm trọng (cần sự trợ giúp từ bác sĩ)

  • Phồng rộp
  • Viêm da
  • Da nóng rát không ngừng

Những tác dụng phụ ở mức phổ biến thường sẽ giảm bớt và ngừng hẳn sau 1-2 tuần sử dụng trong điều kiện sử dụng kem chống nắng và sản phẩm phục hồi da một cách đầy đủ. Nếu giảm nồng độ và giãn tần suất dùng mà da vẫn không đáp ứng - vẫn tiếp tục các phản ứng tiêu cực thì nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ. 

Sử dụng sản phẩm với nồng độ cao không nhất thiết là giải pháp tốt nhất nếu nó gây ra quá mức tình trạng ửng đỏ, nhạy cảm và kích ứng trong thời gian dài mà không dứt. Điểm chủ chốt trong điều trị là bạn nên kiên trì trong việc sử dụng, không nản chí, không bỏ cuộc giữa chừng - cũng giống như khi tập luyện thể thao, lần đầu tập với cường độ mạnh thì cơ sẽ đau. Thời điểm bắt đầu luôn là thời điểm khó khăn và dễ dàng bỏ cuộc nhất, bạn cần sự chăm chỉ, nhẫn nại và biết lúc nào nên giãn tần suất và cường độ tập luyện cho phù hợp với khả năng bản thân. Đối với làn da cũng vậy, nếu thiếu đi quyết tâm thì việc điều trị sẽ chẳng đi về đâu, cũng chẳng dẫn đến kết quả mà bạn mong muốn. Hãy kiên nhẫn sử dụng khi gặp những tác dụng phụ chỉ nằm trong mức độ phổ biến. Nếu các tác dụng phụ trở nên nghiêm trọng, hãy tìm đến sự trợ giúp từ các bác sĩ và chuyên gia.

Gợi ý sản phẩm phục hồi da 

Tinh chất phục hồi da, chống lão hóa 

Kinetin+ Rejuvenating Serum

Tinh chất chống lão hoá, dưỡng sáng da

Obagi Professional-C Peptide Complex

Tinh chất chống lão hóa, tái tạo da

Gentle Rejuvenation Skin Rejuvenation Serum 

Tinh chất cấp nước, phục hồi sức khỏe làn da

Daily Hydro-Drops


3. Mất bao lâu mới thu về thành quả?

"Dục tốc bất đạt" - quá trình điều trị da cần sự nhẫn nại

Khá khó để ước lượng chính xác thời gian hiệu quả sản phẩm biểu hiện trên da bởi các yếu tố như nồng độ, tình trạng da (khỏe/ yếu) cũng như khả năng đáp ứng của da. Thời gian cho hiệu quả này thường trải dài từ 2-3 ngày, vài tuần, 2-3 tháng hoặc thậm chí gần nửa năm. Cũng có trường hợp chỉ với lần đầu sử dụng đã thấy khác biệt. Trong trường hợp này, tất cả những gì bạn cần là sự kiên nhẫn, hãy cho làn da thời gian bởi thành quả tốt đẹp thường không đến sau một đêm duy nhất. 

Có một khúc mắc lớn được nhiều người sử dụng đặt ra khi dùng sản phẩm chứa Tretinoin. Họ nhận thấy da đẹp lên trông thấy nhưng ngưng tiến triển thêm sau một thời gian dài sử dụng - dù vẫn chăm sóc da đầy đủ, đều đặn. Lý giải cho vấn đề này, chúng tôi đưa ra 2 lý do sau đây:

Lý do 1: Làn da đã quen thuộc với liều lượng sử dụngnồng độ hoạt chất, với trường hợp này, có các hướng xử lý như sau: 

  • Sử dụng sản phẩm có nồng độ hoạt chất cao/ hoạt chất với dẫn xuất mạnh hơn, chú ý theo dõi và dùng theo tần suất thấp tới cao để da dần dần quen 
  • Nếu bạn đã sử dụng dùng nồng độ cao nhất/ dẫn xuất mạnh nhất rồi thì nên tiếp tục duy trì sử dụng, cân nhắc kết hợp các hoạt chất khác trong chu trình dưỡng da như vitamin C, vitamin B3 và Peptides. 

Lý do 2: Làn da đã đạt ngưỡng đẹp nhất. Mỗi làn da có một ngưỡng đẹp của riêng mình. Bạn không nên so sánh bản thân với những người khác bởi mỗi làn da là một vẻ đẹp riêng biệt. Một làn da khỏe mạnh, đều màu cùng thần thái tự tin sẽ giúp bạn tỏa sáng ở bất kỳ đâu. Lúc này, bạn nên:

  • Tiếp tục duy trì thói quen dưỡng da bởi quá trình lão hóa sẽ không bao giờ dừng lại
  • Giữ gìn lối sống khỏe mạnh, tránh xa các chất gây lão hóa nhanh như rượu bia, thuốc lá. Đồng thời có chế độ ăn uống khoa học, hợp lý, tránh nạp quá nhiều đường. 

4. Những lưu ý khi sử dụng Tretinoin

Sử dụng Tretinoin đúng cách thì da mới đẹp

Đối tượng không nên sử dụng: Phụ nữ có ý định mang thai, đang mang thai hoặc đang cho con bú. 

Lưu ý trong quá trình sử dụng:

  • Da bùng phát mụn (breakout), da yếu, da dính kem trộn cần kiểm soát mụn và sử dụng sản phẩm phục hồi để da khỏe trước khi quyết định sử dụng Tretinoin
  • Không nên sử dụng Tretinoin chung với Benzoyl Peroxide
  • Nên làm sạch, để da ráo trước khi sử dụng Tretinoin.
  • Đối với da nhạy cảm, nếu dùng chung với AHA/ BHA thì bạn nên dùng cách buổi, không nên dùng chung cùng một lần
  • Tránh thoa Tretinoin lên các vùng da mắt, gần mũi, môi
  • Routine sử dụng Retinoids nên đi kèm sản phẩm dưỡng ẩm/ phục hồi da
  • Luôn luôn sử dụng kem chống nắng trong suốt quá trình dưỡng da. Đồng thời nắm nguyên tắc sử dụng cũng như kết hợp với các hoạt chất khác trong cùng một chu trình dưỡng da. 

Khoa học là lĩnh vực thay đổi và cập nhật từng ngày. Dẫu Tretinoin đã ghi nhận rất nhiều công trình nghiên cứu, nhưng trong thực tế lại cần sự linh hoạt khi ứng dụng vào tình trạng người sử dụng. Chúng tôi hy vọng đã cung cấp được cho các bạn những thông tin hữu ích về Tretinoin trong điều trị các vấn đề về da. Tuy nhiên, bài viết sẽ không tránh khỏi thiếu sót, chúng tôi chân thành hoan nghênh những đóng góp về thông tin, cũng như mong chờ giải đáp bất kỳ các thắc mắc của các bạn về vấn đề sử dụng Tretinoin. Thân ái và chúc các bạn có làn da đẹp như ý! 


TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. C.B. Boswell MD (2006), “Skincare Science: Update on Topical Retinoids”, Aesthetic Surgery Journal, Volume 26, Issue 2, March 2006, Pages 233–239.
  2. Siddharth Mukherjee (2006), “Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety”, Clinical Interventions in Aging, 1(4): 327–348.
  3. WebMD, “Retinoic Acid Powder Side Effects by Likelihood and Severity”, truy xuất từ https://www.webmd.com/drugs/2/drug-4938/retinoic-acid/details/list-sideeffects.
  4. Gonçalo C. Vilhais-Neto and Olivier Pourquié (2007), “Retinoic Acid”, Current Biology. 
  5. Lab Muffin (2020), “How long do Retinoids take to work?”, truy xuất từ https://labmuffin.com/how-long-do-retinoids-take-to-work/.
  6. Drugs.com (2019), “Tretinoin Topical Side Effects”, truy xuất từ https://www.drugs.com/mtm/tretinoin-topical.html. 
  7. Deepak M.W. Balak (2018), “Topical trifarotene: a new retinoid”, British Journal of Dermatology
  8. Leslie Baumann (2009), Cosmetics Dermatology: Principles & Practices (second edition), Section 5: Skin Care, Chapter 30: Retinoids. McGraw-Hill Publishing.
  9. Lowell A. Goldsmith et al. (2012), Fitzpatrick’s Dermatology In General Medicine, Chapter 228: Retinoids. McGraw-Hill Publishing. 
  10. Anna L. Chien et. al (2019), Fitzpatrick’s Dermatology Volume 1 - Ninth Edition, Part 28: Topical and Systemic Treatments, Chapter 185: Retinoids. McGraw-Hill Publishing. 
  11. UW Organizations, “Retinoids: Defining the difference”, University of Wisconsin-Madison, truy xuất từ https://www.uwhealth.org/madison-plastic-surgery/retinoids-defining-the-difference/45281#:~:text=Most%20retinoids%20are%20natural%20retinoids,treat%20severe%20cases%20of%20acne. 


Share:

Viết một bình luận

Tags

peptide complex sáng da auth/fake retinoids kem mắt chống oxi hóa dưỡng ẩm glycolic acid night cream kháng sinh obagi retinol da dầu da khô c peptide complex c fx obagi 30 years obagi c rx skin type momo thâm mụn AHA mụn đầu đen Tetrahexyldecyl Ascorbate skincare nuderm ví điện tử kinetin mụn ẩn bha/aha kem chống nắng SAP quầng thâm obagi blue peel dưỡng trắng nu-derm fx nhập khẩu chính thức skin calming cream gentle rejuvenation zeatin tips làm đẹp tế bào gốc gel mụn bọc hydroquinone kem trộn arbutin quy trình dưỡng da hydrate đặc trị obagi medical mờ thâm Tretinoin vitamin A vitamin lotion tẩy da chết retinaldehyde acid peel ceramide c serum blue peel rửa mặt professional-c retinol layer suzanobagimd phytic acid peel da hóa học hydromanil c rx obagi suncare obagi c fx system chống lão hóa chống nắng exfoderm BHA blue peel radiance eye cream bha cân bằng độ pH dưỡng mắt obagi nuderm retivance hyaluronic acid blend fx trị thâm nám vitamin C tretinoin trị mụn kê toa lăn kim obagi hydrate routine advanced night repair sợi bã nhờn mobile e-wallet PHA Vitamin A Retinoic Acid chuẩn bị da phân biệt bác sĩ moisturizer idr obagi clenziderm obagi c obagi vietnam cleanser tem chống giả trị sẹo chính hãng L-AA thâm foam nu derm clear fx elastiderm da nhạy cảm hàng giả da lão hóa payment làm sạch da đẹp MAP kem dưỡng pH mụn nang trị nám chemical peel\ peptide obagi360 dương minh trẻ hóa da chống oxy hóa aha thanh toán tẩy tế bào chết phục hồi nám clenziderm vitamin c exfoderm forte trắng da serum retinoid phục hồi da benzoyl peroxide antioxidants dưỡng da da mụn phân phối chính thức loại da polyhydroxy acid gluconoglactone obagi trị thâm sữa rửa mặt peel da lỗ chân lông l-aa lactobionic acid Obagi

Mạng xã hội

Ads